05 April 2009

ธงราชนาวี : มี ๘ สมัย

งราชนาวีธงราชนาวี
หมายถึง ธงที่ใช้เป็นสัญลักษณ์ของกองทัพเรือ โดยชักขึ้นตามสถานที่ราชการ และเรือรบในสังกัดกองทัพเรือ ธงราชนาวี นี้มีความสำคัญมากเทียบเท่ากับธงชาติ เพราะเป็นสัญลักษณ์แทนอำนาจอธิปไตยของชาติทางน้ำ ฉะนั้น การออกแบบธงราชนาวีโดยมากจึงอิงลักษณะพื้นฐานจากธงชาติ แต่จะมีการเพิ่มเติมรายละเอียดบางอย่างลงไปในธง ซึ่งกำหนดไว้ในกฎหมายที่ว่าด้วยธง ไว้อย่างชัดเจน


พ.ศ.๒๒๒๓

ประเทศ ไทยเรามีธงราชนาวีมาตั้งแต่โบราณกาล ธงราชนาวีธงแรกที่มีขึ้นในประเทศไทยนั้น คือ ธงสีแดง และใช้เป็นเครื่องหมาย ของธงราชนาวีตลอดมา จนกระทั่งถึงสมัยกรุงรัตนโกสินทร์


พ.ศ.๒๓๒๕

พ.ศ.๒๓๒๕ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ ๑ มีพระราชดำริว่า บรรดาเรือหลวงกับเรือราษฎร์ ควรมีเครื่องหมายสำคัญให้เห็นแตกต่างกัน เพื่อจะได้สังเกตว่าลำไหนเป็นเรือหลวง ลำไหนเป็นเรือราษฎร์ จึงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ สั่งให้เรือหลวงทั้งปวง ทำรูปจักรสีขาวไว้ตรงกลางพื้นสีแดง เป็นธงราชนาวี ซึ่งใช้เป็นธงประจำเรือหลวง ส่วนเรือราษฎร์นั้นยังคงใช้ธงพื้นสีแดง


พ.ศ.๒๓๖๐

พ.ศ. ๒๓๖๐ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ ๒ พระองค์ทรงได้ช้างเผือกมาสู่ พระราชอาณาจักร ถึง ๓ เชือก นับว่าเป็นพระเกียรติยศอย่างยิ่งของพระมหากษัตริย์ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ทำรูปช้างสีขาว (ไม่ทรงเครื่อง) อยู่ในวงจักรสีขาวติดไว้ที่กลางธงแดง หมายความว่า พระเจ้าแผ่นดิน อันมีช้างเผือกเป็นธงราชนาวี ใช้เฉพาะเรือหลวงเท่านั้น


พ.ศ.๒๓๙๘

พ.ศ.๒๓๙๘ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ ทรงมีพระราชดำริให้เรือค้าขาย ของเอกชน ใช้ธงเหมือนอย่างเรือหลวง โดยทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เอารูปจักรออก (เพราะรูปจักร เป็นของสูง เป็นเครื่องหมายสำหรับพระเจ้าแผ่นดิน) คงเหลือแต่รูปช้างสีขาวอยู่บนพื้นธงสีแดง ให้ใช้ได้ทั่วไปทั้งเรือหลวงและเรือราษฎร์


พ.ศ.๒๔๓๔

พ.ศ. ๒๔๓๔ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ ทรงพระกรุณา โปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติ ว่าด้วย แบบอย่างธงสยาม ร.ศ. ๑๑๐ (พ.ศ.๒๔๓๔) ขึ้นเป็นพระราชบัญญัติธงฉบับแรก (ได้ทำการเปลี่ยนแปลงแก้ไข รายละเอียดเกี่ยวกับลักษณะธงจากเดิมไปบ้าง) ได้เรียกชื่อธงราชนาวีใหม่ว่า“ธงช้างเผือก ทรงเครื่องยืนแท่น” ลักษณะของธงเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าสีแดงตรงกลางธง มีรูปช้างเผือก ทรงเครื่องยืนแท่น หันหน้าเข้าหาเสาและตรงมุมธงเบื้องบน ด้านซ้าย มีจักรสีขาว ๑ จักร ธงนี้สำหรับใช้ชักที่ท้ายเรือพระที่นั่งและเรือรบหลวง


พ.ศ.๒๔๔๐

พ.ศ. ๒๔๔๐ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ ทรงมีพระราชดำรัสให้เปลี่ยนแปลงแก้ไขพระราชบัญญัติธงฉบับแรกใหม่ และเรียกพระราชบัญญัติธงฉบับนี้ว่า “พระราชบัญญัติธงรัตนโกสินทร์ ศก ๑๑๖” และเปลี่ยนชื่อธงจากชื่อ ธงช้างเผือกทรงเครื่องยืนแท่น เป็น ธงเรือหลวง ลักษณะของธงยังเหมือนเดิม แต่ไม่มีจักรสีขาวที่มุมธงธงราชนาวี


พ.ศ.๒๔๕๓

พ.ศ.๒๔๕๓ ได้เปลี่ยนแปลง ธงราชนาวี ไปจากเดิม คือ เปลี่ยนชื่อจาก ธงเรือหลวง เป็น ธงทหารเรือ และเปลี่ยนลักษณะ รูปร่างจากพื้นแดงตรงกลางมีรูปช้างเผือก ทรงเครื่องยืนแท่นเพิ่มเครื่องหมาย สมอไขว้ กับจักรภายใต้มหาพิชัยมงกุฎสีเหลือง ที่มุมธงข้างหน้าช้างสำหรับใช้ชักที่ท้ายเรือ และสถานที่ราชการต่างๆ เพื่อเป็นเครื่องแสดงว่าเรือและสถานที่นั้นๆ ขึ้นอยู่กับ กระทรวงทหารเรือ


พ.ศ.๒๔๖๐

พ.ศ. ๒๔๖๐ ได้มี การเปลี่ยนแปลงธงราชนาวีใหม่คือ เปลี่ยนจาก "ธงทหารเรือ" เป็น "ธงราชนาวี" มีลักษณะเหมือนธงไตรรงค์ แต่ตรงกลาง มีวงกลมสีแดง ภายในวงกลม มีรูปช้างเผือก ทรงเครื่องยืนแท่น หันหน้าเข้าหาเสา นับตั้งแต่ พ.ศ.๒๔๖๐ เป็นต้นมา ได้มีการแก้ไขพระราชบัญญัติธงอีกหลายครั้งด้วยกัน แต่ธงราชนาวี ก็มิได้ มีการเปลี่ยนแปลง ยังคงใช้ อย่างเดิมนั่นเอง

รายพระนาม และรายนามผู้บัญชาการทหารเรือ ตอนที่ ๒

พลเรือเอก กวี สิงหะ
๑ ตุลาคม ๒๕๒๑ - ๓๐ กันยายน ๒๕๒๓


พลเรือเอก สมุทร์ สหนาวิน
๑ ตุลาคม ๒๕๒๓ - ๓๐ กันยายน ๒๕๒๔


พลเรือเอก สมบูรณ์ เชื้อพิบูลย์
๑ ตุลาคม ๒๕๒๔ - ๓๐ กันยายน ๒๕๒๖


พลเรือเอก ประพัฒน์ จันทวิรัช
๑ ตุลาคม ๒๕๒๖ - ๓๐ กันยายน ๒๕๒๗


พลเรือเอก นิพนธ์ ศิริธร
๑ ตุลาคม ๒๕๒๗ - ๓๐ กันยายน ๒๕๒๙


พลเรือเอก ธาดา ดิษฐบรรจง
๑ ตุลาคม ๒๕๒๙ - ๓๐ กันยายน ๒๕๓๐


พลเรือเอก ประพัฒน์ กฤษณจันทร์
๑ ตุลาคม ๒๕๓๐ - ๓๐ กันยายน ๒๕๓๔


พลเรือเอก วิเชษฐ การุณยวนิช
๑ ตุลาคม ๒๕๓๔ - ๓๐ กันยายน ๒๕๓๖


พลเรือเอก ประเจตน์ ศิริเดช
๑ ตุลาคม ๒๕๓๖ - ๓๐ กันยายน ๒๕๓๙


พลเรือเอก วิจิตร ชำนาญการณ์
๑ ตุลาคม ๒๕๓๙ - ๓๐ กันยายน ๒๕๔๐


พลเรือเอก สุวัชชัย เกษมศุข
๑ ตุลาคม ๒๕๔๐ - ๓๐ กันยายน ๒๕๔๑


พลเรือเอก ธีระ ห้าวเจริญ
๑ ตุลาคม ๒๕๔๑ - ๓๐ กันยายน ๒๕๔๓


พลเรือเอก ประเสริฐ บุญทรง
ตั้งแต่ ๑ ตุลาคม ๒๕๔๓ - ๓๐ กันยายน ๒๕๔๕


พลเรือเอก ทวีศักดิ์ โสมาภา
๑ ตุลาคม ๒๕๔๕ - ๓๐ กันยายน ๒๕๔๖


พลเรือเอก ชุมพล ปัจจุสานนท์
๑ ตุลาคม ๒๕๔๖ - ๓๐ กันยายน ๒๕๔๗


พลเรือเอก สามภพ อัมระปาล
๑ ตุลาคม ๒๕๔๗ - ๓๐ กันยายน ๒๕๔๘


พลเรือเอก สถิรพันธุ์ เกยานนท์
๑ ตุลาคม ๒๕๔๘ - ๓๐ กันยายน ๒๕๒๑


พลเรือเอก กำธร พุ่มหิรัญ
๑ ตุลาคม ๒๕๕๑ - ปัจจุบัน

รายพระนาม และรายนามผู้บัญชาการทหารเรือ ตอนที่ ๑

พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว
ผู้บัญชาการทหารเรือวังหน้า พ.ศ. ๒๓๙๔ - พ.ศ. ๒๔๐๘


สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์
ผู้บัญชาการทหารเรือวังหลวง พ.ศ. ๒๓๙๔ - พ.ศ. ๒๔๑๒


กรมพระราชวังบวรสถานมงคล (กรมหมื่นบวรวิไชยชาญ)
ผู้บัญชาการทหารเรือวังหน้า พ.ศ. ๒๔๐๘ - พ.ศ. ๒๔๒๘


เจ้าพระยาสุรวงศ์ไวยวัฒน์
ผู้บัญชาการทหารเรือวังหลวง พ.ศ. ๒๔๑๒ - พ.ศ. ๒๔๓๐


นายพลเรือโท พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ (หม่อมเจ้าสาย)
เจ้าพนักงานใหญ่ผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารเรือ ๘ เมษายน ๒๔๓๐ - ๑๔ เมษายน ๒๔๓๓


นายพลเรือโท พระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นปราบปรปักษ์ (พระองค์เจ้าขจรจรัสวงศ์)
ผู้บัญชาการทหารเรือ ๑๕ เมษายน ๒๔๓๓ - ๒๕ มีนาคม ๒๔๔๑


นายพลเอก สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์
(พระองค์เจ้าจิตรเจริญ)
รั้งตำแหน่งผู้บัญชาการกรมทหารเรือ ๒๗ มีนาคม ๒๔๔๑ - ๓๑ สิงหาคม ๒๔๔๒


นายพลตรี พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงประจักษ์ศิลปาคม
(พระองค์เจ้าทองกองก้อนใหญ่)
รั้งตำแหน่งผู้บัญชาการกรมทหารเรือ ๒ กันยายน ๒๔๔๒ - ๑๕ มกราคม ๒๔๔๓


นายพลเรือโท พระยาชลยุทธโยธินทร์ (Andre du Plessis de Richelieu)
ผู้บัญชาการกรมทหารเรือ ๑๖ มกราคม ๒๔๔๓ - ๒๙ มกราคม ๒๔๔๔


จอมพลเรือ สมเด็จพระราชปิตุลา บรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์
กรมพระยาภานุพันธุวงศ์วรเดช
รั้งตำแหน่งผู้บัญชาการกรมทหารเรือ ๒๙ มกราคม ๒๔๔๔ - ๑๖ กุมภาพันธ์ ๒๔๔๕
ผู้บัญชาการกรมทหารเรือ ๑๗ กุมภาพันธ์ ๒๔๔๕ - ๒๔ กุมภาพันธ์ ๒๔๔๖
ผู้กำกับราชการกระทรวงทหารเรือ ๑๙ มิถุนายน ๒๔๖๓ - ๓๑ สิงหาคม ๒๔๖๕


จอมพลเรือ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต
ผู้บัญชาการกรมทหารเรือ ๒๔ กุมภาพันธ์ ๒๔๔๖ - ๑๐ ธันวาคม ๒๔๕๓
เสนาบดีกระทรวงทหารเรือ ๑๑ ธันวาคม ๒๔๕๓ - ๑๘ มิถุนายน ๒๔๖๓


นายพลเรือเอก พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์
(พระองค์เจ้าอาภากรเกียรติวงศ์)
ทำการแทนเสนาบดีกระทรวงทหารเรือ ๑๓ ตุลาคม ๒๔๖๕ - ๓๑ มีนาคม ๒๔๖๕
เสนาบดีกระทรวงทหารเรือ ๑ เมษายน ๒๔๖๖ - ๑๙ พฤษภาคม ๒๔๖๖


นายพลเรือเอก สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าอัษฎางค์เดชาวุธ กรมหลวงนครราชสีมา
ผู้กำกับราชการกระทรวงทหารเรือ ๑ กรกฎาคม ๒๔๖๖ - ๓๑ มีนาคม ๒๔๖๖
ผู้สำเร็จราชการกระทรวงทหารเรือ ๑ เมษายน ๒๔๖๗ - ๘ กุมภาพันธ์ ๒๔๖๗


นายพลเรือเอก พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสิงหวิกรมเกรียงไกร
(พระองค์เจ้าวุฒิไชยเฉลิมลาภ)
เสนาบดีกระทรวงทหารเรือ ๑๓ กุมภาพันธ์ ๒๔๖๗ - ๗ พฤศจิกายน ๒๔๗๔
เสนาบดีกระทรวงกลาโหม ๘ พฤศจิกายน ๒๔๗๔ - ๓๐ มิถุนายน ๒๔๗๕


นายพลเรือตรี พระยาปรีชาชลยุทธ์ (วัน จารุภา)
ผู้บัญชาการทหารเรือ ๖ กรกฎาคม ๒๔๗๕ - ๔ สิงหาคม ๒๔๗๖


นายนาวาเอก พระยาวิชิตชลธี (ทองดี สุวรรณพฤกษ์)
ผู้บัญชาการทหารเรือ ๕ สิงหาคม ๒๔๗๖ - ๑๕ ธันวาคม ๒๔๗๖


นายพลเรือเอก สินธุ์ กมลนาวิน
รักษาราชการตำแหน่งผู้บัญชาการทหารเรือ ๑๑ มกราคม ๒๔๗๖ - ๑ พฤษภาคม ๒๔๗๗
ผู้บัญชาการทหารเรือ ๒๔ ตุลาคม ๒๔๘๑ - ๑ กรกฎาคม ๒๔๙๔


นายพลเรือตรี พระยาวิจารณ์จักรกิจ (บุญชัย สวาทะสุข)
รักษาราชการตำแหน่งผู้บัญชาการทหารเรือ ๒ พฤษภาคม ๒๔๗๗ - ๙ พฤษภาคม ๒๔๘๑
ผู้บัญชาการทหารเรือ ๑๐ พฤษภาคม ๒๔๘๑ - ๒๓ ตุลาคม ๒๔๘๑


พลเรือเอก หลวงพลสินธวาณัติก์ (เปล่ง พลสินธ์ สมิตเมฆ)
๒ กรกฎาคม ๒๔๙๔ - ๓๐ พฤศจิกายน ๒๔๙๔


จอมพลเรือ หลวงยุทธศาสตร์โกศล (ประยูร ยุทธศาสตร์โกศล)
๑ ธันวาคม ๒๔๙๔ - ๑๙ กันยายน ๒๕๐๐


พลเรือเอก หลวงชำนาญอรรถยุทธ์ (เอื้อน กุลไกรเวส)
๑๙ กันยายน ๒๕๐๐ - ๓๐ กันยายน ๒๕๐๕


พลเรือเอก สวัสดิ์ ภูติอนันต์
๑ ตุลาคม ๒๕๐๕ - ๓๐ กันยายน ๒๕๐๗


พลเรือเอก หม่อมเจ้าครรชิตพล อาภากร
๑ ตุลาคม ๒๕๐๗ - ๒๐ กุมภาพันธ์ ๒๕๐๙


พลเรือเอก จรูญ เฉลิมเตียรณ
๗ เมษายน ๒๕๐๙ - ๓๐ กันยายน ๒๕๑๔


พลเรือเอก ถวิล รายนานนท์
๑ ตุลาคม ๒๕๑๔ - ๓๐ กันยายน ๒๕๑๕


พลเรือเอก กมล สีตกะลิน
๑ ตุลาคม ๒๕๑๕ - ๓๐ กันยายน ๒๕๑๖


พลเรือเอก เฉิดชาย ถมยา
๑ ตุลาคม ๒๕๑๖ - ๑๘ พฤศจิกายน ๒๕๑๖


พลเรือเอก สงัด ชลออยู่
๑๙ พฤศจิกายน ๒๕๑๖ - ๓๐ กันยายน ๒๕๑๙


พลเรือเอก อมร ศิริกายะ
๑ ตุลาคม ๒๕๑๙ - ๓๐ กันยายน ๒๕๒๑